Deze website draagt het AnySurferlabel, een Belgisch kwaliteitslabel voor toegankelijke websites. Meer informatie vindt u op www.anysurfer.be.

Communicatiedraaiboek

In vijf stappen communiceren met mensen in armoede

Doelgroepprofielen ontwerpen

Als tweede stap in de brainstormoefening breng je de typische eigenschappen in beeld van de doelgroepen die je wil bereiken met je communicatieactie. Hiervoor werk je persona's of doelgroepprofielen uit. Deze doelgroepprofielen plaats je op de ladder van gedragsverandering. Zo krijg je extra informatie over de houding en het gedrag van deze deelgroepen en hun informatiebehoeften.

Wat is een doelgroepprofiel?

Een doelgroepprofiel is een fictief profiel van een prototypisch doelgroeplid. Het bevat allereerst een naam, sociale kenmerken (leeftijd, geslacht, opleiding, woonplaats, woonsituatie,...) en enkele persoonlijke eigenschappen van een fictief individu dat binnen de doelgroep valt. Daarnaast geeft het ook informatie over de houding en de verwachtingen van het prototypisch doelgroeplid ten aanzien van de beleidsmaatregel en over het bestaande gedrag en de motivatie daarachter.

Doelgroepprofielen maken het mogelijk om in de schoenen te gaan staan van de ontvanger van de communicatie. Ze helpen de aandacht richten op de ervaringen, motivaties en verwachtingen van de doelgroep in plaats van op de ideeën, argumenten en persoonlijke stokpaardjes die binnen de eigen organisatie leven. Hoewel doelgroepprofielen fictief zijn, zijn ze gebaseerd op de kennis en behoeften van echte doelgroepleden.

Enkele voordelen van het werken met doelgroepprofielen

  • Doelgroepprofielen expliciteren de behoeften en verwachtingen van de doelgroepleden.
  • Doelgroepprofielen kunnen relatief snel worden ontwikkeld door mensen (intermediairen) die contact hebben met de doelgroep.
  • Doordat je diverse doelgroepprofielen scherp afbakent, vermijd je dat je een algemene communicatieactie uitwerkt die zich richt tot iedereen en dus niemand echt goed bereikt.
  • Iedereen die aan de communicatieactie werkt, heeft hetzelfde beeld over de doelgroep en de doelgroepsegmenten die bereikt moeten worden.
  • Bij twijfel of bij uiteenlopende meningen kunnen doelgroepprofielen een doorslaggevende rol spelen.
  • Bij veranderende omstandigheden kan je met je doelgroep meegroeien door ook de doelgroepprofielen mee te laten evolueren.

Instructie en richtvragen

  • "Neem een typisch lid van de beoogde doelgroep in gedachte en maak van hem een fictieve persoon. Geef je fictieve persoon een naam, bepaal zijn geslacht, leeftijd, leefsituatie, hobby's,...
  • Bepaal hoe je fictieve persoon staat tegenover de beleidsmaatregel waarvoor je een communicatie voert. Geef aan wat hij weet, wat zijn houding is, hoe hij zich gedraagt. Wat is de meerwaarde van de maatregel voor hem? Wat vormt een drempel?
  • Beeld je in hoe je fictieve persoon reageert op communicatie over de beleidsmaatregel. Wat doet hij wel of juist niet?
  • Op welke plaatsen en langs welke kanalen kan je de persoon aanspreken over het onderwerp? Met wie spreekt hij over het thema? Waar zoekt de persoon meer informatie als hij meer wil weten?"

Benadruk dat als deelnemers hun fictieve persoon voorstellen, ze moeten spreken in de tegenwoordige tijd en in naam van hun persoon:  "Ik ben X en ...". Zo krijg je tijdens de brainstormsessie een levendig beeld van elke profielpersoon. De gespreksbegeleider kan de deelnemers ook aanspreken als hun fictieve persoon en doorvragen op aspecten die nog onduidelijk zijn.

Tips voor het werken met doelgroepprofielen!

  • Een doelgroepprofiel kan je pas goed opmaken als je de doelgroep kent en je kan inleven in de beoogde doelgroep. Hebben jijzelf of je collega's geen rechtstreekse contacten met de doelgroep die je wil bereiken, schakel dan intermediaire personen of organisaties in om doelgroepprofielen uit te werken.
  • Beschrijf de doelgroepprofielen zo levensecht mogelijk zodat je echt een beeld krijgt van hoe deze persoon in het leven staat en hoe hij aankijkt tegen de beleidsmaatregel waarover jij communiceert.

"Wat ik als cruciaal ervaarde bij de inleefoefening? Dat we de argumenten van de ouders formuleerden zoals zij het zouden zeggen. Dus niet: 'Sommige ouders weten niet dat hun kind regelmatig naar school moet'. Wel: 'Verplicht aanwezig zijn in de kleuterklas? Dat is het eerste dat ik daarvan hoor. Sinds wanneer is dat?' Dan blijf je dichter bij de leefwereld van je doelgroep."

  • Wanneer je in de strategiefase gekozen hebt voor welke doelgroepsegmenten je de communicatieactie uitwerkt, kan je deze doelgroepprofielen verder uitdiepen. Inspiratie hiervoor vind je in enkele richtvragen. Als je dan in een volgende fase van het communicatietraject twijfels hebt over bv. de boodschap, de toonzetting of de mediamix, kan je deze fictieve personen opnieuw oproepen als informatiebron. "Wat zou X hiervan vinden?" is een veelgebruikte vraag die aanzet tot reflectie bij de uitwerking van communicatiemateriaal.

 

Verplichte kleuterparticipatie - doelgroepprofielen uit de brainstormsessie
Taalstimulering en meertaligheid - doelgroepprofielen uit de brainstormsessie