Deze website draagt het AnySurferlabel, een Belgisch kwaliteitslabel voor toegankelijke websites. Meer informatie vindt u op www.anysurfer.be.

Communicatiedraaiboek

In vijf stappen communiceren met mensen in armoede

Vijf momenten om mensen in armoede te betrekken

De leefwereld van mensen in armoede is complex. Ze verschilt waarschijnlijk ook sterk van je eigen leefwereld. Om overheidsboodschappen echt op maat van mensen in armoede te maken, zal je vaak informatie uit eerste hand nodig hebben. Dan bevraag je mensen in armoede over wat ze weten over een bepaalde beleidsmaatregel, hoe ze er tegenover staan, welk gedrag ze vertonen,.. 

In het traject van beleidsvoornemen tot communicatieactie zijn er vijf momenten waarop rechtstreekse consultatie van mensen in armoede nuttig en noodzakelijk is.

Je kan mensen in armoede bevragen:

  1. wanneer je communicatiegevoelige beleidsdossiers oplijst en deze lijst bespreekt in het permanent armoedeoverleg
  2. in de analysefase wanneer je de doelgroep en het gewenste gedrag in kaart brengt 
  3. wanneer je de communicatiestrategie uitgetekend hebt (pretesting van het concept van de communicatieactie)
  4. wanneer het communicatiemateriaal ontwikkeld is (pretesting van de mediamix en de uitgewerkte communicatiematerialen)
  5. bij de evaluatie van de communicatieactie.

Consultatie van mensen in armoede veronderstelt dat je bereid bent rekening te houden met de informatie die zij aanbrengen en de resultaten terug te koppelen naar hen.

In Vlaanderen werken verschillende organisaties met mensen in armoede. Deze intermediaire organisaties zijn vertrouwd met mensen in armoede en hun leefwereld. Zij bezitten een schat aan informatie die nuttig kan zijn voor je communicatieactie. Zij kunnen je ook in contact brengen met mensen in armoede wanneer je in de loop van het traject hun mening, ideeën en suggesties wil vragen. Je kan in sommige entiteiten ook terecht bij ervaringsdeskundigen in de armoede

Tip! Voorzie in de planning voldoende tijd wanneer je mensen in armoede betrekt wanneer je een communicatieactie uitwerkt. De consultatie zal pas echt renderen wanneer je het tempo van mensen in armoede respecteert. Betrek ze dan ook tijdig. Nieuwe initiatieven moeten de vereniging tijdig kunnen inplannen in hun eigen werkingsagenda. 

Omdat de leefsituatie van mensen in armoede vaak zo complex is, bevraag je hen het best via kwalitatieve onderzoeksmethoden zoals focusgroepsgesprekken en interviews. Goede gespreksvaardigheden zoals actief luisteren, doorvragen, samenvatten en parafraseren komen hiervoor van pas.

Kwantitatieve bevragingsmethoden zoals schriftelijke en online bevragingen zijn minder geschikt om verschillende redenen.

  • Kwantitatief onderzoek is maar relevant als je kan werken met representatieve steekproeven, wat moeilijker te realiseren is met mensen in armoede.
  • Vragenlijsten komen ambtelijker en onpersoonlijker over.
  • Vragenlijsten vragen een zeker niveau van lees- en schrijfvaardigheden die sociaal zwakke groepen soms missen. 

Tip! Ga je in gesprek met mensen in armoede, zorg er dan voor dat er een vertrouwenspersoon aanwezig is die de link kan leggen tussen de wereld van armen en niet-armen. Neem zelf een open, onbevooroordeelde houding aan en pas het tempo van het gesprek aan de mensen in armoede aan. Wil je steun hierbij, check dan de aandachtsambtenaar van je entiteit. 

Mechanismen die een rol spelen bij het luisteren naar verhalen van mensen in armoede (bron: www.ikbeniemandniemand.be)