Deze website draagt het AnySurferlabel, een Belgisch kwaliteitslabel voor toegankelijke websites. Meer informatie vindt u op www.anysurfer.be.

Communicatiedraaiboek

In vijf stappen communiceren met mensen in armoede

Een ontvangergerichte boodschap

Als mensen informatie ontvangen, zoeken ze antwoorden op vragen als:

  • Wat wordt er concreet van mij verwacht en waar en wanneer moet ik dat dan doen?
  • Welke voor- en nadelen hangen samen met dit gedrag?
  • Wat zijn de baten van dit nieuwe gedrag? Staan de inspanningen die ik voor dit gedrag moet leveren in verhouding met de voordelen die ik ervoor krijg?
  • Waar vind ik meer informatie over het gewenste gedrag?

Die antwoorden moet jij leveren, liefst zo kort en concreet mogelijk. Volgende richtlijnen kunnen je hierbij helpen:

  • Geef een boodschap per keer
  • Geef concrete, nuttige informatie
  • Stem je boodschap af op de betrokkenheid van de doelgroep bij het onderwerp.

Geef een boodschap per keer

Een korte en krachtige boodschap brengen is moeilijker dan op het eerste zicht lijkt. Als zender van de boodschap beschik je immers over veel meer informatie dan je nodig hebt om de overheidsboodschap uit te werken. Je moet dan ook in deze veelheid van informatie hoofd- en bijzaken onderscheiden en een kernboodschap afbakenen. Doe je dit niet, dan schiet je boodschap alle kanten uit en vraag je van de ontvanger een grote inspanning om de informatie te verwerken. "In de beperking toont zich de meester" geldt dus ook voor wie overheidsboodschap schrijft en zeker voor wie de ambitie heeft om mensen in armoede te bereiken.

Tip! Bepaal de kern van je boodschap door de ontbrekende delen van onderstaande zin in te vullen. 

Ik schrijf over...    [onderwerp] om duidelijk te maken aan...  [doelgroep] dat ..... [feit(en) of stelling] zodat ... [doel ]

Geef concrete, nuttige informatie

Geef in je boodschap concrete informatie die op korte termijn nuttig is voor de ontvanger Abstracte, moeilijke informatie maak je zo concreet mogelijk door voorbeelden, persoonlijke getuigenissen, verhalen, cijfers, illustraties. Ook een positieve, oplossingsgerichte insteek kan stimulerend werken om door te lezen. 

Stem je boodschap af op de betrokkenheid van de doelgroep 

Een overtuigende boodschap moet aansluiten bij de opinie van de doelgroep die je wil bereiken. Formuleer de boodschap zo dat ze op veel punten aansluit bij wat de doelgroep er zelf van vindt en slechts op enkele punten afwijkt. Worden mensen geconfronteerd met boodschappen die niet aansluiten op hun leefwereld of sterk afwijken van hun standpunten, dan zijn ze sneller geneigd om de boodschap in haar geheel te verwerpen.

Hoe je de boodschap brengt, hangt af van de mate waarin mensen open staan voor de voorgestelde gedragsverandering.

Mensen die boven aan de ladder van gedragsverandering staan, zijn in de regel sterker betrokken op het gewenst gedrag. Zij zijn meer bereid om informatie te zoeken via verschillende bronnen, die informatie door te nemen en om argumenten te toetsen aan wat ze al weten. Hen benader je met een overtuigend pleidooi gebouwd op sterke argumenten. Mensen die onder aan de ladder van gedragsverandering staan, zijn niet of zwak betrokken op het gewenst gedrag. Trek hun aandacht en probeer met je boodschap hun gewoontegedrag (voor even) te doorbreken.  

Goubin, E. en Mestiaen, B. (2002) Elkaar Vinden. Brussel: Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, Afdeling Communicatie en Ontvangst, p. 22 - 25.
Taaltelefoon (2009). In duidelijk Nederlands. Brussel: Vlaamse overheid, p. 17 - 26
Tiggelovend, I. (2011) Woorden en beelden k(l)eurig kiezen. Communiceren met een cultureel divers publiek. Antwerpen: Verbal Vision vzw en Wablieft, p. 25 - 36.
Pol, B., Swankhuisen, C. en Vandeloo, P. (2006) Nieuwe aanpak in overheidscommunicatie. Mythen, misverstanden en mogelijkheden. Den Haag: Uitgeverij Coutinho, 167 p.